การเบิกค่าเช่าบ้านข้าราชการ 2569: คุณสมบัติผู้มีสิทธิ และอัตราเบิกต่อเดือน

ค่าเช่าบ้านข้าราชการเป็นสวัสดิการตามกฎหมายที่ข้าราชการหลายคนมีสิทธิได้รับ แต่ยังไม่รู้ว่าตนเองเข้าเงื่อนไขหรือไม่ และควรเบิกได้เดือนละเท่าไหร่ บทความนี้รวบรวมหลักเกณฑ์การเบิกค่าเช่าบ้านข้าราชการจากพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. 2547 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติมล่าสุด (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2561 ไว้ในที่เดียว

ค่าเช่าบ้านข้าราชการคืออะไร

เป็นเงินสวัสดิการที่ทางราชการจ่ายให้ข้าราชการที่ถูกสั่งให้ไปประจำปฏิบัติงานในท้องที่ที่ไม่มีที่พักอาศัยเป็นของตนเอง ครอบคลุมข้าราชการ 8 กลุ่มหลัก ได้แก่ ข้าราชการพลเรือน ข้าราชการฝ่ายตุลาการ ข้าราชการฝ่ายอัยการ พนักงานมหาวิทยาลัย ข้าราชการรัฐสภา ข้าราชการตำรวจ ข้าราชการทหาร และข้าราชการครู โดยมีกฎหมายเฉพาะของแต่ละสังกัดกำกับรายละเอียดเพิ่มเติม เช่น ระเบียบกระทรวงมหาดไทยสำหรับข้าราชการส่วนท้องถิ่น

ใครมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านได้บ้าง

• ได้รับคำสั่งให้ไปประจำสำนักงานในต่างท้องที่จากที่ตั้งเดิม
• ไม่มีเรือน หรือที่พักอาศัยเป็นของตนเองหรือคู่สมรสในท้องที่ที่ไปประจำ ซึ่งปลอดภาระผูกพัน
• ไม่มีที่พักอาศัยที่ทางราชการจัดให้อยู่แล้วในท้องที่นั้น

ใครไม่มีสิทธิเบิก

• ข้าราชการที่ได้รับที่พักอาศัยของทางราชการอยู่แล้ว
• ผู้ที่มีเรือนของตนเองหรือคู่สมรสในท้องที่นั้นซึ่งปลอดภาระผูกพัน
• ผู้ที่ได้รับคำสั่งบรรจุเข้ารับราชการครั้งแรก (ยังไม่เคยมีภูมิลำเนาทำงานที่อื่นมาก่อน)
• ผู้ที่ย้ายท้องที่ตามคำร้องขอของตนเอง ไม่ใช่คำสั่งของทางราชการ

อัตราเบิกค่าเช่าบ้านต่อเดือนเท่าไหร่

หลักการสำคัญคือ เบิกได้ตามที่จ่ายจริง แต่ไม่เกินอัตราเพดานสูงสุดตามประเภทตำแหน่งและระดับ/ขั้นเงินเดือน ซึ่งกำหนดไว้ในตารางอัตราแนบท้ายกฎกระทรวงว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับค่าเช่าบ้านข้าราชการ จากข้อมูลที่เผยแพร่โดยทั่วไป อัตราเพดานอยู่ในช่วง 2,500 - 6,000 บาทต่อเดือน โดยยิ่งระดับตำแหน่งหรือระดับเงินเดือนสูงขึ้น เพดานเบิกจะยิ่งสูงขึ้นตามลำดับ

เนื่องจากตารางอัตราละเอียดแยกตามประเภทตำแหน่ง (ทั่วไป / วิชาการ / อำนวยการ / บริหาร) และมีการปรับปรุงเป็นระยะ แนะนำให้ตรวจสอบอัตราที่ตรงกับระดับตำแหน่งของตนเองกับฝ่ายการเงินหรือฝ่ายบุคคลของหน่วยงานต้นสังกัดโดยตรง เพื่อความถูกต้องแม่นยำที่สุดก่อนยื่นเบิก

เอกสารที่ต้องใช้

ยื่นครั้งแรก

• แบบคำขอ (แบบ 6005) พร้อมลงนาม
• สำเนาคำสั่งแต่งตั้ง/ย้าย
• รายงานข้อมูลทรัพย์สินที่อยู่อาศัยของตนเองและคู่สมรส
• รายงานผลการตรวจสอบจากคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง (ไม่น้อยกว่า 3 คน)

กรณีเช่าบ้าน

• สัญญาเช่าติดอากรแสตมป์ถูกต้อง
• สำเนาบัตรประชาชนและเอกสารทางภาษีของผู้ให้เช่า
• แผนที่ตั้งและผังบ้าน สำเนาโฉนดที่ดิน สำเนาสมุดบัญชีธนาคาร

กรณีเช่าซื้อ/ผ่อนซื้อ/กู้ปลูกสร้าง

• สำเนาสัญญาเช่าซื้อหรือสัญญากู้ยืม พร้อมเอกสารจดจำนอง
• สำเนาโฉนดที่ดิน และสัญญาว่าจ้างก่อสร้าง (กรณีปลูกสร้างเอง)

ขั้นตอนการยื่นขอ

1. ยื่นแบบ 6005 พร้อมเอกสารประกอบต่อผู้มีอำนาจอนุมัติของหน่วยงาน
2. คณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงลงพื้นที่ตรวจสอบบ้านเช่าและเงื่อนไขสิทธิ
3. เมื่อได้รับอนุมัติ ยื่นแบบ 6006 พร้อมสำเนาใบเสร็จรับเงินค่าเช่าทุกเดือนเพื่อเบิกต่อเนื่อง

ค่าเช่าบ้านข้าราชการต้องเสียภาษีไหม

เงินค่าเช่าบ้านที่เบิกได้ตามกฎหมายว่าด้วยค่าเช่าบ้านข้าราชการ เฉพาะส่วนที่จ่ายไปจริงตามความจำเป็น ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ตามมาตรา 42(1) แห่งประมวลรัษฎากร จึงไม่ต้องนำมารวมคำนวณเป็นเงินได้พึงประเมินเมื่อยื่นแบบภาษีปลายปี

คำถามที่พบบ่อย

ย้ายตามคำร้องขอของตนเองเบิกได้ไหม? ไม่ได้ สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านใช้ได้เฉพาะกรณีถูกคำสั่งย้ายจากทางราชการเท่านั้น

ซื้อบ้านในท้องที่ที่ประจำอยู่แล้วยังเบิกต่อได้ไหม? โดยหลักการเมื่อมีเรือนของตนเองในท้องที่นั้นซึ่งปลอดภาระผูกพันแล้ว จะหมดสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านนับแต่วันที่มีกรรมสิทธิ์ ควรแจ้งหน่วยงานต้นสังกัดทันทีเพื่อความถูกต้อง

อ้างอิง

• พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. 2547 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2561 — ราชกิจจานุเบกษา
• สำนักงาน ก.พ. (OCSC) — เอกสารเผยแพร่พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ
• บทความ "เบิกค่าเช่าบ้าน ข้าราชการ ทำอย่างไร" — KTC

หมายเหตุ: อัตราเบิกที่แน่นอนแยกตามระดับตำแหน่งควรตรวจสอบกับฝ่ายการเงินต้นสังกัด เนื่องจากตารางอัตราแนบท้ายกฎหมายมีรายละเอียดแยกย่อยตามประเภทตำแหน่งและมีการปรับปรุงเป็นระยะ